Vai trò của cây xanh đối với chất lượng môi trường

cây xanh với chất lượng môi trường

Môi trường đô thị thường bị ô nhiễm bởi các nguồn ô nhiễm công nghiệp, thủ công nghiệp, giao thông vận tải và nguồn ô nhiễm do sinh hoạt của thị dân thải ra.

Chất ô nhiễm chính của môi trường không khí đô thị là:

–     Bụi (bụi nặng, bụi nhẹ, bụi kim loại, bụi độc hại, bụi vi sinh vật);

–     Khói, tro, bồ hóng;

–     Các hoá chất khí độc hại (chủ yếu là khí S02, co, N02, C02, H2S, CH4);

–     Tiếng ồn.

Cây xanh có tác dụng hút bớt các chất ô nhiễm môi trường không khí ngoài ra còn hút bớt các chất ô nhiễm độc hại trong môi trường đất, đặc biệt là đối với kim loại nặng nhưchì.

a) Giảm nồng độ bụi

Cây xanh đối với đô thị như là phổi đối với con người, nó có tác dụng lọc bụi trong không khí, làm sạch môi trường.

Khả năng giữ bụi trên cành lá của cây phụ thuộc vào đặc thù của lá cây (càng nhám càng bắt bụi dễ), lá to hay nhỏ, dày hay thưa, lùm cây hay tán

cây… và phụ thuộc vào thời tiết (nếu có mưa định kỳ đều đặn thì hiệu quả lọc bụi của câ xanh tốt hơn khi trời nắng khô liên tục, vì mưa có tác dụng rửa sạch lá cây để đón nhận bụi mới. Khả năng giữ bụi trung bình của một số cây (gần đúng) như bảng 5.1

Bảng 5.1. Hiệu quả lọc bụi của cây xanh

Vai trò của cây xanh đối với chất lượng môi trường 1

Nguồn: Trung tâm thông tin khoa học kỹ thuật, Bộ nhà ở và kinh tế công cộng Liên Bang Nga “Xanh hoá khu dân cư”, tập 2.

Khu cây xanh cũng như những thảm cỏ tươi còn có tác dụng hạn chế nguồn bụi bay lên từ mặt đất. Còn ở các bãi trống, bãi cát thường sản sinh ra nhiều bụi, gió sẽ tung các bụi này bay lên gây ô nhiễm bụi với các vùng xung quanh.

Nói chung cây xanh có thê làm giảm nồng độ bụi trong không khí 20- 65%. Kết quả đo lường ở một số đường phố ở Hà nội cho thấy khi bên đường phố có dãy cây xanh thì nồng độ bụi ở tầng 2 chỉ bằng 30-50% nồng độ bụi ở nhà tầng một [14],

b) Hấp thụ các chất độc hại trong không khí và từ dưới đất

Trên cơ sở các quá trình hoạt động hoá sinh và vật lý mà cây xanh có khả năng hấp thụ các chất khí độc hại, bụi chì, hơi chì trong không khí cũng như các phần tử kim loại nặng trong đất. Các chất khí độc và kim loại được cây hấp thụ và chủ yếu giữ ở phần mô bì của lá cây, một phần được chứa ở trong thân cây, cành cây và rễ cây.

Nhiều kết quả nghiên cứu ở nước ngoài đã chứng minh kết luận trên. Vì vậy các cây rau, quả trồng ở vùng mà môi trường không khí, môi trường nước và môi trường đất bị ô nhiễm thì chúng sẽ hấp thụ các chất ô nhiễm độc hại và chứa các chất độc hại trong bản thân chúng. Con người ăn các chất độc hại này sẽ bị ô nhiễm độc hại, ví dụ ô nhiễm chì do các phương tiện giao thông vận tải thải ra.

Nhưng các loại cây thân gỗ hấp thụ các chất khí độc hại và kim loại nặng thì đó là điều rất tốt, vì nó có tác dụng làm giảm nồng độ các chất ô nhiễm độc hại trong môi trường và không gây độc hại đối với con người.

Bảng 6.2. dưới đây giới thiệu kết quả phân tích của một số tác giả nước ngoài về hàm lượng chất lưu huỳnh chứa trong lá một số cây trồng ở đô thị và khu công nghiệp

Bảng 6.2. Hàm lượng lưu huỳnh chứa trong một số cây trồng ở đô thị 

Vai trò của cây xanh đối với chất lượng môi trường 1

 

Nhìn chung cây xanh có thể giảm ô nhiễm chất khí độc hại trong môi rường 10-35% [6].

c) Hấp thụ tiếng ồn

Sóng âm thanh truyền qua các lùm cây sẽ bị phản xạ qua lại nhiều lần và năng lượng âm sẽ bị giảm đi rõ rệt, do đó cây xanh có khả năng hút âm, giảm nhỏ tiếng ồn, đặc biệt là tiếng ồn giao thông. Các dãy cây xanh dày đặc rộng 10-15 m có thể giảm tiếng ồn 15-18 dB. Khả năng giảm tiếng ồn của cây xanh không những phụ thuộc vào loại cây mà còn phụ thuộc vào cách bố trí, phối họp các loại cây có tán, có lùm, các khóm cày, bụi cây và các dậu cây.

Ngoài ra còn một số cây xanh có tác dụng sát trùng, vệ sinh môi trường và tăng cường các ion tươi trong không khí, tạo điểu kiện dễ chịu đối với con người. Đó là các loại cây (xếp thứ tự từ các loại cây có tác dụng mạnh đến thấp): các loại thông, sồi, trắc bá diệp, linh sam, sồi đen, cây trăn….[24].

Một số cây còn có tác dụng chỉ thị mức độ ô nhiễm của môi trường (có thể dùng làm thước đo hay công cụ kiểm tra mức độ ô nhiễm môi trường).

Ví dụ tác dụng của một số loại hoá chất độc hại tới một mức độ nào đó thì làm cho cây bị đốm lá, vàng lá..