Các vấn đề môi trường khác của đô thị (P2)

Cảnh quan và các hệ sinh thái tự nhiên, đa dạng sinh học

Sự phát triển của đô thị với các công trình kiến trúc nhà của, cầu cống đường sá, công viên vườn hoa, sân vận động, V.V.. làm cho bộ mặt của thành phố thay đổi một cách nhanh chóng. Khung cảnh thiên nhiên vốn có bị thay thế bằng cảnh quan đô thị, phụ thuộc vào bàn tay khối óc của con người tạo dựng nên nó.

Khoảng trống và không gian cây xanh trong các thành phố được xem như là của “con người sử dụng”. Các khu vực cây xanh, hình thành trong các dạng quy hoạch như vậy vào thời kỳ 1930 – 1970, là các vườn hoa, chủ yếu được sử dụng cho hoạt động thể thao và nghỉ ngơi. Nhiều hệ sinh thái tự nhiên bị đứt đoạn, các cảnh quan bị biến đổi mạnh mẽ, tính đa dạng trong các quần xã sinh vật vì vậy cũng bị suy giảm nghiêm trọng do sự phát triển nhanh chóng của đô thị và ý thức gìn giữ bảo vệ của con người.

Tai biến thiên nhiên: ngập lụt, sụt đất, v.v…

Nhiều thành phố trong quá trình phát triển và tồn tại có thể đứng trước những tai biến thiên nhiên nghiêm trọng như ngập lụt, động đất, núi lửa, sóng thần, v.v… mà nguyên nhân lại do chính sự bất cẩn của chính con người.

Sức khoẻ môi trường đô thị

Sống trong môi trường đô thị con người luôn đối diện với những những nguy cơ do môi trường kém trong lành của đô thị tạo ra. Một số loại chất thải gây ra hậu quả trực tiếp đối với sức khỏe con người, số khác lại có thể là cơ sở nuôi dưỡng cho nhiều tác nhân gây bệnh khác như vi trùng, ký sinh trùng…

Ví dụ, sự nhiễm bẩn các nguồn nước cấp bởi các nguồn nước thải cống rãnh thành phố thường gây ra hậu quả rất nghiêm trọng như trường hợp bùng nổ dịch tả ở London, dịch cảm cúm ở Zermatt Thụy Sĩ làm chết 437 người vào năm 1963 và sự bùng phát dịch đường ruột ở Szeged, Hungary nãm 1955 [18]. Đối với các nguồn nước vui chơi giải trí như tắm, thì sự nhiễm bẩn do nước cống rãnh thành phố cũng sẽ có nguy cơ ánh hưởng đến sức khỏe con người.

quản lý chất thảihệ thống hạ tầng môi trường đô thị [18]

Vấn đề sinh thái đô thị liên quan rất lớn đến sự không hoàn thiện trong hệ thống quản lý đổ thải các loại chất thải (J.M. Edington và M.A. Edington, 1979). Trong trường hợp các phương tiện quản lý phân rác kém, đất ở vùng đô thị và ngoại ô thường bị ô nhiễm bởi các nguồn phân người và gia súc, các nguồn nước thải đô thị chứa đựng các yếu tố gây bệnh như các loại ký sinh trùng (giun sán, protozoa) (Duncan Mara, 1978).

Vấn để sử dụng năng lượng.

Đô thị hóa cũng liên quan trực tiếp đến việc sử dụng năng lượng. Năng lượng được sử dụng trong mọi quá trình khác nhau như; trong sinh hoạt, buôn bán, sản xuất, giao thông vận tải. Cải thiện tính chất hình học của các đường phố có thế tận dụng năng lượng mặt trời, tận dụng chất thải nhiệt, quy hoạch sử dung đất trên cơ sở tiết kiệm năng lượng, nâng cao thiết kế nhà ở v.v…

Vấn đề môi trường vùng ven đô

Đô thị hóa là quá trình tương tác giữa thành phô’ và các vùng nông thôn cận thị. Các vùng nông thôn là “sân sau” của thành phố và là môi trường thiên nhiên để hưởng thụ, khai thác và đổ thải các loại chất thải. Sự tồn tại của vùng tiếp giáp sẽ có điều kiện xuất hiện ở những nơi thiếu sự kiểm soát chặt chẽ để phân biệt rành mạch với vùng nông thôn.

Vấn đề có thể và thường nảy sinh khi cho phép phát triển đất phi nông nghiệp một cách tùy tiện, thiếu trật tự và bị phân cách. Tài nguyên đất sẽ bị lãng phí đáng kể và chi phí thường bị che lấp; các mâu thuẫn về đất đai phát sinh. Các nhu cầu phục vụ trong thành phố, khi được tăng cường, sẽ đòi hỏi các khoản chi phí đắt đỏ. Các hệ thống tự nhiên bị biến đổi mạnh thành các hệ thống đơn giản hơn, chất lượng môi trường bị suy giảm đặc biệt là tài nguyên cảnh quan.

Xu hướng này có thể phát triển mạnh. Việc khai thác tài nguyên thiên nhiên ở quy mô lớn, phát triển các dự án năng lượng, giao thông trong quá trình đô thị hóa lâu dài sẽ ảnh hưởng sâu sắc đến môi trường tự nhiên, đặc biệt đối với các khu vực nhạy cảm sinh học. Khi một vùng xung quanh đô thị được quy hoạch cho phát triển, có nghĩa là môi trường nông thôn sẽ được thay thế bằng đô thị và môi trường tự nhiên sẽ bị biến đổi.