Trình độ văn hóa và khoa học kỹ thuật tác động đến môi trường

Trình độ văn hoá

Sự phát triển văn hoá làm cho con người khôn ngoan, hiểu biết, hình thành một hệ thống ý thức trách nhiệm đối với cuộc sống và sự tồn tại văn minh của con người. Do đó từ trong tư duy cũng như hành động luôn hướng tới việc làm đẹp cuộc sống, bảo đảm chất lượng cuộc sống mà chất lượng cuộc sống lại phụ thuộc vào điều kiện môi trường sống của từng con người cũng như cộng đồng đô thị. Nhờ có trình độ văn hoá con người ý thức rõ trách nhiệm của mình đối với cuộc sống bản thân và cộng đồng nên họ biết chăm lo và giữ gìn cho đô thị sạch đẹp, khang trang, biết tận dụng những yếu tố thiên nhiên trong quy hoạch đô thị để có sự hoà hợp giữa môi trường thiên nhiên và môi trường nhân tạo (tận dụng cây xanh, mặt nước, địa hình, không gian trống để tạo nên cảnh quan đô thị đồng thời để cải tạo điều kiện vi khí hậu cho đô thị). Nhờ có trình độ con người biết chăm lo, tự tổ chức cuộc sống của mình hợp lý từ nơi ăn chốn ở đến chỗ làm việc nghỉ ngơi. Trình độ văn hoá là cơ sở để xây dựng nền đạo đức. Có đạo đức con người biết nâng niu gìn giữ và kế thừa những di sản văn hoá của cha ông để lại thông qua việc quy hoạch bảo tồn những di tích văn hoá, những công trình kiến trúc cổ, những khu phố cổ, những khu bảo vệ thiên nhiên động thực vật quý. Có đạo đức con người biết rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình, không tàn phá thiên nhiên không lấn chiếm không gian cơi nới tự xây dựng không theo quy hoạch, không tự do vứt rác, đổ phế liệu ô nhiễm môi trường. Từ đó, môi trường đô thị sẽ khang trang, sạch đẹp, ngược lại thiếu văn hoá con người sẽ tàn phá môi trường đô thị biến đô thị thành nơi “hành hạ” con người. Có thể nói môi trường đô thị là tấm gương phản chiếu nền văn hoá của mỗi đô thị không ngùng nâng cao dân trí thì con người mới đủ trình độ tài năng để thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội và bảo vệ môi trường.

Khoa học – kỹ thuật công nghệ

khoa học kỹ thuật và công nghệ là chìa khoá giúp con người mở cửa để khám phá vũ trụ, chinh phục thiên nhiên, mang lại sự phồn vinh kinh tế vì nó thúc đẩy sản xuất cho năng suất cao và làm thay đổi cuộc sống đô thị với những phát minh mới trong khoa học dẫn đến việc sử dụng các tiến bộ kỹ thuật và các công nghệ mới. Những thành tựu mới của kỹ thuật không chỉ tạo ra năng suất lao động, phát triển sản xuất mà còn sáng tạo ra hàng loạt vật liệu mới, năng lượng mới, phương tiện giao thông mới làm thay đổi bộ mặt đô thị theo hướng văn minh hiện đại. Đồng thời chính những hiểu biết, nắm vững khoa học và kỹ thuật con người biết lựa chọn công nghệ một cách khôn ngoan. Đólà “công nghệ sạch”, “công nghệ sinh thái”: tiêu tốn ít nhiên liệu, ít năng lượng, sản sinh ít chất thải nên ít độc hại đến môi trường. Mặt khác, bằng sự hiểu biết các quy luật của tự nhiên (khả năng phục hồi, khả năng chống đỡ của thiên nhiên …) con người sẽ thay đổi từ cách làm việc, cách sống đến phương thức tiêu thụ, con người khai thác sử dụng thiên nhiên một cách hợp lý trong khả năng chịu đựng của nó để phục vụ cho cuộc sống của mình. Nhưng khoa học kỹ thuật phát triển mạnh mà không có sự kiêm soát cũng để lại những vấn đề phức tạp cho môi trường. Chính từ những khám phá tìm tòi trong khoa học đã làm xuất hiện một số chất lạ vốn không có trong thành phần môi trường không khí (như ở Mỹ) [28] đã gây nghi ngờ lo sợ cho nhiều người. Kỹ thuật đã cho ra đời nhiều công cụ phương tiện, máy móc mới thúc đẩy sản xuất phát triển, song con người cũng chưa lường hết những tác động xấu của nó đến môi trường. Mặt khác, kỹ thuật càng phát triển thì sản xuất càng phát triển, mà càng phát triển sản xuất càng phải tiêu thụ nhiều tài nguyên và càng đưa ra môi trường nhiều chất thải.

Từ phân tích trên đây ta thấy rõ mối quan hệ mật thiết giữa phát triển kinh tế xã hội, trình độ văn hoá, khoa học kỹ thuật công nghệ với môi trường đô thị.