Thực hiện quy hoạch môi trường đô thị

Thực hiện quy hoạch môi trường đô thị

a) Sử dụng QHMTĐT trong chuẩn bị QHKTXH và QHĐT

Hệ thống quy hoạch hiện hành của nước ta

Hệ thống lập quy hoạch đầu tư ở nước ta hiện nay chủ yếu là xác định QHKTXH và QHXD. Các quy hoạch đó được lập cho các vùng có điều kiện địa lý khác nhau trên toàn quốc, bắt đầu từ cấp quốc gia và tiếp theo là được triển khai chi tiết hơn ở cấp vùng, tỉnh và huyện. Nó gồm các loại quy hoạch sau đây:

–    uy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội quốc gia;

–    Quy hoạch phát triển kinh tế xã hội tỉnh và vùng;

–    Quy hoạch chung cấp tỉnh (hoặc thành phố trực thuộc TW),

–    Quy hoạch xây dựng chi tiết ở cấp huyện hoặc cơ sở địa phương (hay quy hoạch chi tiết các khu đô thị).

QHKTXH là chương trình xây dựng cơ bản có hiệu lực, vạch kế hoạch chi tiêu và dự án đầu tư nhà nước có tính ưu tiên, được đề xuất thực hiện ở từng cấp. Thường tập trung vào cơ sở hạ tầng kỹ thuật (đường sá, cấp thoát nước…), cơ sở hạ tầng xã hội (như bệnh viện, trường học, công trình công cộng, trung tâm thể thao và vui chơi giả trí) và các hoạt động khác (như trụ sở cơ quan nhà nước, chợ, trung tâm triển lãm, dự án cảng, đường sắt, công nghiệp…). Từ khi chuyên sang nền kinh tế thị trường làm xuất hiện một hình thức đầu tư tư nhân dưới dạng nguồn vốn tự có, cổ đông từ các doanh nghiệp trong nước hoặc từ nước ngoài.

Quá trình lập quy hoạch sử dụng cả hai phương thức tiếp cận từ trên xuống và từ dưới lên. Các chính sách, ngân sách, chương trình và mục tiêu tổng hợp do Chính phủ đặt ra là cơ sở để lập quy hoạch vùng, tỉnh, huyện… cứ thế tiếp theo (từ trên xuống). Nhưng Chính phủ cũng thu thập các yếu tố đầu vào từ các cấp thấp hơn để lập các quy hoạch đó (từ dưới lên).

QHMTĐT là cơ sở đóng góp của địa phương cho quá trình lập QHKTXH và QHĐT (Quy hoạch đó thị)

QHMTĐT là sự thống nhất giữa chiến lược phát triển kinh tế xã hội (QHKTXH) và hồ sơ môi trường với những biện pháp kiếm soát môi trường có vai trò quan trọng trong quá trình này. Hình 3.5 là sơ đồ chí rõ mối quan hệ hai chiều giữa QHMTĐT với QHKTXH và QHXD.

Hệ thống lập quy hoạch hiện tại dựa trên việc chuẩn bị một loạt các kế hoạch kinh tế-xã hội và quy hoạch không gian. Các quy hoạch này được chuẩn bị cho các khu vực địa lý khác nhau trong nước, bắt đầu từ cấp quốc gia và tiếp đó là cấp vùng, cấp tỉnh và cấp huyện. Các kế hoạch này xác định ngân sách chi tiêu trong tương lai cho các cấp chính quyền và các dự án đầu tư nhà nước được đề xuất thực hiện ở từng cấp. Chúng ít chú ý tới kiểm soát và quản lý đầu tư phát triển của tư nhân (ví dụ như các công trình xây dựng mới do cá nhân và công ty tư nhân đảm trách).

Kế hoạch kinh tế-xã hội là chương trình xây dựng cơ bản có hiệu lực vạch kế hoạch chi tiêu và dự án đầu tư nhà nước có tính ưu tiên. Một kế hoạch kinh tế xã hội điển hình cho một khu vực đô thị bao gồm:

–   Hạ tầng kỹ thuật: như đường sá, cống rãnh, cấp thoát nước v.v…;

–   Hạ tầng xã hội: như bệnh viện, trường học, công trình công cộng, trung tâm thể thao, giải trí v.v…;

–   Các hoạt động khác: như trụ sở cơ quan nhà nước, chợ, trung tâm triển lãm, cảng, đường xe lửa, khu công nghiệp v.v…

Quá trình chuẩn bị kế hoạch kinh tế-xã hội và quy hoạch không gian áp dụng cả hai cách tiếp cận: từ trên xuống và từ dưới lên. Các chính sách, ngàn sách, chương trình và mục tiêu chung do Chính phủ đặt ra (cách tiếp cận từ trên xuống) sau khi cân nhắc những đóng góp từ các cấp chính quyền thấp hơn (cách tiếp cận từ dưới lên).

môi trường đô thị“>quy hoạch môi trường đô thị là sự thống nhất giữa chiến lược phát triển và hồ sơ môi trường với nhũng biện pháp kiểm soát môi trường có vai trò quan trọng trong toàn bộ quá trình này (xem sơ đồ trên hình 3.5). Vì vậy nó trở thành tuyên bố về chủ trương quy hoạch môi trường và các chính sách phát triển của UBND tỉnh và thành phố, tạo ra một khuôn khổ cho các biện pháp kiểm soát môi trường theo đó tất cả các dự án phát triển đều được đánh giá và thực hiện.

QHMTĐT đã tạo ra cơ sở quản lý và kiểm soát phát triển khu vực tư nhân một cách hiệu quả, nhờ đó đạt được các mục đích, mục tiêu của quy hoạch

Thực hiện quy hoạch môi trường đô thị 1

Hình 3.5. Quy hoạch môi trường đô thị trong quy trình kế hoạch hoá.

Lồng ghép được các hoạt động của sở/ ban/ ngành chức năng, nhờ đó mà các hoạt động đầu tư có được lợi ích tối đa đối với kinh tế và môi trường của khu vực được quy hoạch; và cung cấp một tập hợp các biện pháp kiểm soát áp dụng cho phát triển tư nhân.

UBND tỉnh và thành phố, các sở ban ngành và cơ quan chức năng sẽ sử dụng QHMTĐT điều phối và xác lập ưu tiên cho các đệ trình của mình lên bộ KHĐT và các bộ ngành liên quan khác để chuẩn bị các kế hoạch kinh tế- xã hội và quy hoạch không gian cấp cao hơn.