Môi trường tự nhiên của đô thị (P1)

môi trường tự nhiên của đô thị

Môi trường tự nhiên của đô thị gồm tất cả các thành phần của thiên nhiên tồn tại bao quanh đô thị và xen cài trong đô thị như: địa hình, động-thực vật, khí hậu, không khí, đất, nước…. Môi trường thiên nhiên của đô thị nằm trong hệ sinh thái đô thị, trong đó các thành phần thiên nhiên luôn luôn liên hệ với nhau thông qua chu trình vật chất và năng lượng. Dưới tác động của con người và các hoạt động xây dựng, môi trường tự nhiên trong đô thị bị ô nhiễm, có sự thay đổi vể tính chất, số lượng, thành phần … so với môi trường tự nhiên nguyên sơ. Vì vậy con người phải có trách nhiệm gìn giữ, bảo vệ thiên nhiên và có thái độ đúng mực với thiên nhiên. Đối với công tác quy hoạch xây dựng đô thị thì đây là nguyên tắc quan trọng để bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ môi trường đô thị. Theo các nghiên cứu của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), chương trình môi trường của Liên họp quốc (UNEP), hội nghị của Liên hợp quốc về môi trường và phát triển (UNCED), hội nghị của Ngân hàng thế giới về môi trường đô thị đều cho rằng môi trường tự nhiên của đô thị ngày càng bị ô nhiễm và suy thoái bởi những tác động của con người, của đô thị hoá, công nghiệp hoá và sự phát triển văn hoá xã hội, khoa học kỹ thuật. Nạn ô nhiễm không khí, đất, nước và suy thoái cảnh quan đô thị, tài nguyên thiên nhiên rất nghiêm trọng là mối đe doạ đến sức khoẻ, cuộc sống của con người và các loài sinh vật khác [6], [28],

a) Không khí trong đô thị

Trong đô thị mồi trường không khí bao quanh con người và đô thị là không khí đã bị ô nhiễm bởi các chất độc hại do hoạt động của con người như sản xuất (công nghiệpthương nghiệpdịch vụ), tiêu thụ tài nguyên, các hoạt động sinh hoạt, đi lại, làm việc, vui chơi giải trí, nghỉ ngơi và các hoạt động khác gây ra. Các hoạt động của con người rất đa dạng và thường xuyên đã thải ra môi trường nhiều khí độc hại nguy hiểm, điển hình là khí cacbon oxyt (CO), sulphur oxyt (SOx) mà chủ yếu là SO2, nitơ oxyt (NOx) chủ yếu là NO và NO2, hydrocacbon (HC) và các loại bụi. Ngoài 5 chất độc hại chính còn nhiều chất khác như Hydro clorua (Hơ), chì (Pb), thuỷ ngân (Hg), hydro suphur H9S), ozon (O3), amôniắc (NH3), thuốc trừ sâu bọ, khói bụi và các loại vi khuẩn gây bệnh…ảnh hưởng đến sức khoẻ của dân cư đô thị.

Từ những phân tích trên, chúng ta thấy rằng do hoạt động của con người trong các đô thị đã làm tăng thêm ô nhiễm không khí, tăng khí thải Cacbonic và nhiều chất khí độc hại khác vào khí quyển làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến khí hậu toàn cầu, phá hoại tầng ozon. Vì vậy trong chiến lược bảo vệ toàn cầu được công bố năm 1980 đã nhấn mạnh: “Bầu khí quyển đã bị tác động mạnh, đang đe doạ sự biến đổi chế độ khí hậu. Từ giữa thế kỷ 18 đến nay các hoạt động của con người đã làm tăng gấp đôi nồng độ khí metal, làm tăng 24% khí cacbonic và tầng ozon đang bị suy thoái nặng. Nếu cứ tiếp tục theo hướng gia tăng ô nhiễm không khí thì khí hậu sẽ biến động, mưa sẽ thay đổi, mực nước biển dâng lên, nạn hạn hán bão lụt xẩy ra thường xuyên và ác liệt hơn, đặc biệt là sự tăng nhiệt độ của trái đất, mưa axit và suy giảm tầng ozon”.