Đánh giá tác động môi trường các dự án quy hoạch xây dựng đô thị (P5)

5. Những nội dung chính của ĐTM các dự án QHXD đô thị

Những nội dung chính của đánh giá tác động môi trường đối với các dự án quy hoạch xây dựng đô thị là :

–   Đánh giá tính hợp lý của dự án quy hoạch xây dựng đô thị trong việc sử dụng tài nguyên, đặc biệt là quỹ đất đô thị và các nguồn lực của đô thị.

–   Các tai biến môi trường, sự cố môi trường và an toàn đô thị như : lụt lội, úng ngập, lũ quét, động đất, sụt lở bờ sông, lún sụt đất đô thị …

–   Khả năng đáp ứng về mặt môi trường đối với các dự án quy hoạch xây dựng đô thị nhằm khai thác và sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên và các nguồn lực của đô thị.

Đánh giá tác động môi trường các dự án quy hoạch xây dựng đô thị phải được tiến hành ngay từ khâu đầu tiên – giai đoạn lập kế hoạch của dự án quy hoạch phát triển đô thị, đồng thời phải nghiên cứu và phân tích kỹ các vấn đề cơ bản sau đây :

1. Điều kiện tự nhiên, khí hậu của đô thị: vị trí đô thị, mối quan hệ của đô thị với các đô thị xung quanh; điều kiện địa hình, địa chất công trình, địa chất thủy văn và thủy văn; hệ sinh thái đô thị, quỹ đất đai hiện có v.v…

2. Đánh giá về thực trạng phát triển kinh tế xã hội đô thị: như diện tích đất đô thị, quy mô dân số, ngành nghề và công ăn việc làm, tuổi thọ, tỷ lệ nam nữ, nhà ở, các công trình văn hoá, thể thao, dịch vụ đô thị, giáo dục, văn hoá, xã hội, trình độ văn hoá, hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị như: giao thông, cấp thoát nước, cung cấp năng lượng (cấp điện, khí đốt); thông tin liên lạc, bưu chính viễn thông và quản lý chất thải (thể rắn, thể lỏng và thê khí)-

Tinh hình sản xuất và hoạt động của các làng nghề, nhà máy, xí nghiệp các khu công nghiệp, khu chế xuất, cụm công nghiệp v.v…

3. Định hướng quy hoạch phát triển đô thị.

Định hướng này phải nằm trong khuôn khổ quy hoạch, chiến lược phát triển kinh tế xã hội của tỉnh, vùng, khu vực hay quốc gia.

4. Nội dung chính của đánh giá tác động môi trường các đồ án quy hoạch xây dựng đô thị

Đánh giá tác động môi trường các dự án quy hoạch xây dựng đô thị phải thể hiện những thách thức lớn nhất, tỏ ra là đáng kể nhất về mật môi trường đối với dự án quy hoạch xây dựng đô thị.

–   Đánh giá tình hình sử dụng đất đô thị: đất ở, đất nông nghiệp, công nghiệp; quỹ đất dành cho giao thông, đất cây xanh, mặt nước đô thị, vành đai cây xanh, các khu du lịch sinh thái đô thị.

–   Đánh giá tính hợp lý của dự án quy hoạch xây dựng đô thị: phân khu chức năng đô thị: khu ở, khu cơ quan, trường học, các khu trung tâm thương mại, dịch vụ, khu vui chơi giải trí, vãn hoá thể thao, khu du lịch sinh thái đô thị và đặc biệt là các khu công nghiệp.

–  Tình hình ngập lụt và các giải pháp bảo vệ đô thị khỏi ngập lụt.

–  Khi đánh giá môi trường các dự án quy hoạch xây dựng đô thị cần đặc biệt chú ý đối với các khu vực nhạy cảm:

+ Định hướng phát triển công nghiệp đô thị: Các khu công nghiệp, cụm công nghiệp sẽ được đầu tư XD mới theo quy hoạch; cần đặc biệt chú ý tới các nhà máy, xí nghiệp, làng nghề, khu công nghiệp hiện có (đã ngừng hoặc đang hoạt động) của đô thị. Liệu các nhà máy xí nghiệp này có phải di dời ra ngoại thành không?.

+ Các khu nghĩa trang, nghĩa địa cũ và mới.

+ Các bãi chôn lấp chất thải: bãi nào đã đóng cửa, ngừng hoạt động, bãi chôn lấp chất thải hợp vệ sinh nào sẽ được đầu tư xây dựng mới (vị trí, quy mô, quy trình công nghệ).

+ Khu liên hợp xử lý chất thải, trạm xử lý nước thải, sân phơi bùn v.v…

–   Các công trình giao thông, thủy lợi trong đô thị và vùng phụ cận: ví dụ các trạm bơm tiêu thoát nước nông nghiệp trước đây, nay trong quá trình đô thị hoá, đô thị phát triển mở rộng, việc chuyển đổi chức năng sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang đất đô thị (đất ở, đất công nghiệp đô thị) là điều tất yếu. Liệu các trạm bơm này có còn tồn tại, còn hoạt động hay không (quy mô, công suất, vị trí); ảnh hưởng của chúng tới hệ thống tưới tiêu thủy lợi của khu vực và toàn vùng.

Khi đánh giá môi trường các dự án quy hoạch xây dựng đô thị cần chú ý tất cả các vấn đề trên.