Đánh giá tác động môi trường các dự án quy hoạch xây dựng đô thị (P3)

3. Mục đích, ý nghĩa của ĐTM dự án quy hoạch xây dựng đô thị

đánh giá tác động môi trường (ĐTM) của dự án quy hoạch xây dựng đô thị, là một phần của quá trình quy hoạch phát triển đô thị. Mục đích của ĐTM là để nhận biết và đánh giá tác động (cả tích cực và tiêu cực) mà quy hoạch xây dựng đô thị đã phát hiện có vấn đề môi trường. Do đó ĐTM sẽ kiểm tra tính hiệu quả và những cố gắng của các nhà quy hoạch đối với việc chuẩn bị hồ sơ môi trường, tiến hành việc nhận dạng và phân tích những vấn đề môi trường, đồng thời để soạn thảo hướng dẫn và biện pháp giải quyết những vấn để môi trường chủ yếu cũng như giám sát môi trường trong quản lý quy hoạch xây dựng đô thị.

Như vậy, theo quy trình lập một dự án quy hoạch xây dựng đô thị, các vấn đề môi trường đã được lồng ghép vào quá trình lập dự án quy hoạch xây dựng, bao gồm quy hoạch chung xây dựng đô thị và quy hoạch chi tiết.

ĐTM dự án quy hoạch xây dựng đô thị là đánh giá về mặt môi trường của dự án quy hoạch xây dựng đô thị, nhằm đảm bảo mục tiêu quy hoạch phát triển kinh tế-xã hội tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương. Có nghĩa là cần đánh giá xem trong dự án quy hoạch đó, vấn đề môi trường đã được lồng ghép vào dự án quy hoạch xây dựng đến đâu, đã đáp ứng yêu cầu về BVMT hay chưa. Những vấn đề bổ sung, điều chỉnh để hoàn thiện dự án quy hoạch xây dựng đô thị đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

Đánh giá tác động môi trường các dự án quy hoạch xây dựng đô thị (P3) 1

Hình 4.4. Định hướng phát triển không gian Thị xã Quảng Ngãi đến năm 2020

–     Phòng tránh các tác động môi trường tiêu cực nảy sinh cùng với quá trình đô thị hoá bằng cách đảm bảo rằng các hậu quả môi trường đã được tính đến trong quá trình quy hoạch đầu tư, lựa chọn vị trí và thiết kế đô thị;Mục đích ĐTM các dự án QHXD đô thị là:

–      Lường hết các khả năng khắc phục các vấn đề môi trường sẽ phát sinh cùng quá trình đô thị hóa;

–     Đảm bảo sự phát triển cân đối giữa dân số đô thị và tài nguyên đô thị, hướng tới sự phát triển bền vững.

Theo quy trình lập dự án quy hoạch xây dựng đô thị, có hai nhóm đối tượng cần quan tâm, đó là:

  1. Quy hoạch xây dựng đô thị – giai đoạn quy hoạch chung.
  2. Quy hoạch xây dựng chi tiết.

Đối tượng nghiên cứu của dự án Quy hoạch chung xây dựng đô thị là tiếp tục cụ thể hoá các mục tiêu của Quy hoạch vùng trong không gian nhỏ hơn gọi là tiểu vùng. Không gian đô thị là một tiểu vùng. Quy hoạch chung xây dựng đô thị là nghiên cứu tổ chức và phân bố các không gian chức năng đô thị, mạng lưới cơ sở hạ tầng xã hội và kỹ thuật, các công trình xây dựng trọng điểm đã được phê duyệt và quy định trong các dự án quy hoạch, đồng thời xác định danh mục các công trình theo các khu chức năng đô thị…, nhằm đảm bảo cho việc phát triển đô thị đạt hiệu quả trên nhiều lĩnh vực (kinh tế, xã hội, môi trường…) trong hiện tại cũng như trong tương lai. Đương nhiên, nếu không biết cách giải quyết hợp lý giữa lợi ích kinh tế và lợi ích môi trường, rất có thể đô thị chí phát huy hiệu quả trong một thời gian ngắn, trong tương lai lâu dài sẽ gặp phải trở ngại khó có thể khắc phục. Vì vậy ĐTM của dự án QHC đô thị lấy mục tiêu tập hợp nhiều hoạt động phát triển trong một quá trình liên tục với các tác động tích dồn và các vấn đề có liên quan ngày càng mở rộng, mang tính tổng họp cao nhằm cung cấp một tầm nhìn rộng trong một tổng thể phát triển chung giữa đô thị với các tiểu vùng khác trong vùng, có thể kể cả mối quan hệ không gian với các vùng khác thuộc lãnh thổ quốc gia hoặc khu vực (yêu cầu này cho một số đô thị lớn).

Đối tượng nghiên cứu của dự án quy hoạch chi tiết là không gian chức năng đã được quy định trong quy hoạch chung đô thị. Mục tiêu của quy hoạch chi tiết là xác định về thể loại công trình, quy mô công trình, số lượng và vị trí của mỗi hạng mục công trình sẽ được xây dựng ở khu đất đã được bố trí trong đồ án quy hoạch chung đô thị. Tính cụ thể này cho phép chúng ta xem nó như là một dự án có nhiều hạng mục. Vì vậy, ĐTM dự án quy hoạch chi tiết có thể xem nó thuộc cấp dự án.

Như vậy, đánh giá tác động môi trường của một dự án quy hoạch xây dựng giúp ích nhiều cho công tác nghiên cứu môi trường, cũng như việc lồng ghép môi trường vào quá trình lập dự án quy hoạch xây dựng đô thị và lựa chọn được những phương án, những giải pháp quy hoạch, những chiến lược đầu tư họp lý đảm bảo rằng dự án quy hoạch xây dựng đô thị được duyệt sẽ phát triển bển vững.