Các vấn đề môi trường khác của đô thị (P1)

Các hoạt động đa dạng ở đô thị tác động mạnh đến môi trường gắn liền với hoạt động sản xuất, khai thác tài nguyên, dịch vụ, du lịch, sinh hoạt, vui chơi giải trí, đổ thải chất thải đô thị và công nghiệp, giao thông vận tải, v.v…

Sử dụng đất đô thị

Khi thành phố được mở rộng trên một khu vực nào đó thì thảm thực vật bị phá hủy, các đầm lầy sẽ bị lấp đi, các vùng đất ngập nước sẽ trở nên khô cạn, lớp đất tầng mặt bị bóc mòn và đất đai bị bê tông hóa. Các hệ sinh thái có thể sẽ bị suy thoái hay bị phá hủy, những quá trình môi trường tự nhiên như chu trình nước sẽ bị biến đổi bất thuận nghịch. Rất không may, các tác động tổng thể đối với hệ sinh thái đô thị là rất khó có th đoán nhận được trong điều kiện nhận thức hiện nay. Một vấn đề khác đặt ra là những ảnh hưởng to lớn đối với sử dụng đất do phát triển đô thị lại diễn ra một cách nhanh chóng và liên tục.

môi trường nước, không khí, đất và tiếng ồn

Một thành phố hiện đại điển hình với khoảng 1 triệu dân thường thải ra 500.000 tấn nước cống rãnh, 3.000 tấn chất thải rắn và 950 tấn khí thải trong một ngày 118].

Nước thải đô thị, có thể bao gồm cả nước thải do các hoạt động công nghiệp, được thải vào hệ thống cống rãnh của thành phố. Vì vậy nước thải cống rãnh các đô thị có thể sẽ rất khác nhau. Một phần đáng kể nước thải đô thị là nước thải sinh hoạt, chứa rất nhiều các chất hữu cơ, đa số có thể phân hủy được, ảnh hưởng của nước thải đô thị phụ thuộc vào mức độ xử lý chúng trước khi đưa vào môi trường nước và khả năng pha loãng của bản thân thủy vực.

Bầu khí quyển có khả năng làm sạch các chất bẩn thông qua quá trình khuếch tán các chất bẩn đi xa và đưa không khí sạch tới. Tuy nhiên quá trình “tự làm sạch” này trong nhiều trường hợp bị cản trở do quá trình nghịch nhiệt. Những khu vực có hiệu ứng nghịch nhiệt, không khí có thể bị ô nhiễm rất nặng nề, gày ra hậu quả nghiêm trọng đối với cư dân đô thị. Hiện tượng này đã xảy ra trong thung lũng Meuse ở Bỉ vào năm 1930; London 1952 và 1956, 1962 ở Genoa, Bombay, Sydney và hàng loạt thành phố ở Mỹ.

Tiếng ồn giao thông vận tải trong đô thị cũng tãng lên theo quá trình phát triển của đô thị. Giao thông vận tải là nguồn gây ồn chính trong đô thị. Tiếng ồn giao thông phụ thuộc vào nhiều yếu tố như lưu lượng dòng xe, thành phần xe chạy trong dòng, chất lượng xe (cũ, mới….), chất lượng đường, địa hình đường phố, nhà cửa…Vì vậy muốn bảo vệ môi trường đô thị khỏi ồn, cần kiểm soát tiếng ồn giao thông đô thị.

Kết quả quan trắc mức ồn ở cạnh đường giao thông của các trạm trong một số năm gần đây cho ta một số nhận định như sau:

–  Mức ồn ở cạnh đường của hầu hết các đường quốc lộ đi qua thành phố, cũng như các đường phố chính trong thành phố vào các giờ ban ngày đều vượt quá trị số 70dBA vượt quá tiêu chuẩn cho phép.

–  Các đường có mức ồn giao thông lớn là quốc lộ số 5 (Hà Nội và Hải Phòng). Quốc lộ 1 (ở Hà Nội). Theo số liệu quan trắc (đếm xe) thực tế thì lưu lượng xe, đặc biệt là lưu lượng xe ô tô trên đường giao thông ở nước ta còn rất nhỏ bé so với các nước (lưu lượng xe có động cơ ở các đường phố nhỏ khoảng 300-1000 xe/h, ở các đường lớn khoảng 3000-4000 xe/h), nhưng tỷ lệ xe máy trên các đường giao thông nội thị rất lớn chiếm khoảng 85-90%, vì vậy nên mức ồn giao thông ở nước ta không kém thua các nước khác là mấy. Mặt khác do tỷ lệ xe cũ ở nước ta lớn, tiếng ồn của từng xe lớn và không phân luồng xe đạp, xe máy, ô tô, nên ô tô phải thay đổi tốc độ liên tục cũng như lái xe phải thường xuyên bóp còi nên mức ồn tăng cao.